Thứ năm, Ngày 22 Tháng 10 Năm 2021

SÂN KHẤU

Gửi Email In trang Lưu
Bây giờ tôi mới hiểu

06/08/2015 10:55

Kịch một hồi, bốn cảnh.
 
Nhân vật:
            - Ông Páo;
            - Bà Mỷ (Vợ ông Páo);
- Pó (Con ông bà Páo - Mỷ);
- Trưởng xóm;
- Ông Chơ;
- Lão Cố;
- Người lạ mặt.
 
Câu chuyện xảy ra ở xóm Tả Van khi chuẩn bị đến ngày bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp
 
      MỞ MÀN
 
                                           Cảnh 1
Nhà ông Páo vào một buổi tối, mấy mẹ con bà Mỷ đang ngồi bên bếp lửa.
Bà Mỷ: Sao muộn thế mà chưa thấy ông ấy về nhỉ? Trời tối lâu rồi.
: Bố bảo đi ra cửa hàng xã mua thuốc lào xong là về ngay! Thế mà bây giờ vẫn chưa về!
Bà Mỷ: Giờ đói cơm rồi, mẹ con mình ăn trước thôi! Để phần rau rồi bố về sẽ ăn sau!
(Chị em Pó dọn cơm ra, mâm cơm chỉ có nồi mèn mén, bát canh rau cải và đĩa đậu sào. Mấy mẹ con ngồi vào mâm ăn cơm. Bỗng có tiếng ông Páo từ ngoài vọng vào)
Ông Páo: (bước vào nhà, vừa đi vừa quát tháo giận dữ) Bà nó đâu? Bà nó đâu rồi?
Bà Mỷ: Có chuyện gì mà ông quát to thế?
Ông Páo: Chúng nó dám bảo là tao không biết làm ăn nên mới nghèo thế này!
Bà Mỷ: Ai dám bảo ông như thế?
Ông Páo: Còn ai nữa! là bọn thằng Dình, thằng Dua, thằng Mìn ở xóm dưới.
Bà Mỷ: Ông gặp họ ở đâu mà nghe họ nói thế?
Ông Páo: (giọng đã bớt hùng hổ) Tôi đi qua nhà thằng Dình, nó gọi vào nhà, thấy mấy đứa đang ngồi uống rượu. Tôi uống được mấy chén thì cả ba đứa đều nói như thế.
Bà Mỷ: Họ nói thế thì có gì phải bực tức?
Ông Páo: (lại quát to) Sao lại không bực tức? Chúng nó dám khinh tôi à! Cho uống vài chén rượu rồi nói thế nào cũng được à?
Bà Mỷ: Thôi ông đừng quát to thế nữa! Ông ngồi xuống ăn cơm  đi!
Ông Páo: Ăn ăn cái gì! Cái tức lên đầy cổ  rồi đây này! (nói xong, ông bỏ vào giường nằm. Cả nhà ngơ ngác, chẳng ai dám nói gì nữa).
                            
Cảnh 2
Nhà ông Páo vào buổi tối hôm sau.
: Bố mẹ ơi! Hôm nay con ra ngoài xã thấy nhiều cái hay lắm cơ!
Ông Páo: Có cái gì đâu mà bảo hay! Chỉ có cái nhà uỷ ban với mấy cái xe máy của các ông uỷ ban thôi mà!
Bà Mỷ: Thì ông cứ nghe con nói đã!(quay về phía Pó) con thấy cái gì hay kể cho bố mẹ nghe xem nào!
         Pó: Con được vào Đoàn rồi bố mẹ ạ!
    Ông Páo: Cái gì hả? Mày bảo vào đâu hả?
         Pó: Sáng nay, anh Dỉ - bí thư đoàn bảo con ra xã rồi đọc quyết định kết nạp con vào Đoàn TNCS Hồ Chí Minh. Từ nay con là đoàn viên rồi đấy!
    Ông Páo: Vào Đoàn để làm gì cơ chứ?
    Bà Mỷ: Thì ông nghe con nó nói đã nào!
         Pó: Bố mẹ ạ! Con còn trẻ, vào Đoàn là để được cùng làm mọi công việc của những người trẻ.
         Bà Mỷ: Thế tất cả những ai còn trẻ đều được vào Đoàn hết phải không?
            : Chỉ những người chịu khó làm mọi việc, chịu khó đi học, sống tốt với mọi người thì mới được vào thôi mẹ ạ!
            Bà Mỷ: Thế con là người tốt, là người giỏi rồi phải không?
            : Đúng đấy mẹ ạ. Nhưng bố mẹ còn phải cho con đi  học tiếp nữa cơ!
            Ông Páo: (nạt nộ) Không vào đoàn! Không học hành gì cả!
            : Sao thế hả bố? Sao bố lại không muốn cho con vào đoàn, không muốn cho con đi học?
            Ông Páo: (quát to) Học hành cái gì! Mày không thấy nhà mình nghèo bị người ta khinh à! Phải ở nhà làm nương để có nhiều ngô mới được!
            Bà Mỷ: Cho con Pó đi học, nó vừa đi học vừa đi làm cũng được mà. Vợ chồng mình còn khoẻ, sao ông lại bắt nó phải làm hết mọi việc?
         Ông Páo: Không nói nhiều! Nó phải ở nhà! Không học hành, không vào đoàn gì hết! Rồi lại như con Lầu thôi, bỏ nhà đi đâu hàng mấy tháng nay rồi!
         Bà Mỷ: (quay lại bảo con gái): Mặc kệ bố con ạ! Con kể xem hôm nay ra xã còn có chuyện gì hay nữa không?
         Pó: Bố mẹ ơi! Xã mình có con đường to lắm mà còn được rải nhựa nữa cơ. Mà còn có nhiều cột điện và những cái dây điện to đưa điện về xã rồi. Nghe nói nhà nước sẽ kéo điện đến tất cả các nhà đấy!   
         Bà Mỷ: Thế xóm mình có được cái điện sáng không? Nếu nhà mình mà có điện sáng như ở dưới chợ huyện thì tốt quá!
         : À mẹ ơi! Con cũng hỏi anh Dỉ về chuyện chị Lầu nhà mình rồi. Anh ấy bảo chắc là chị bị người xấu lừa bán đi rồi.
         Bà Mỷ: Sao lại bị lừa bán? Mà ai đưa đi bán? Ai mua?
         Pó: Các bác ở trên xã nói là có bọn người xấu thường đi lừa các cô gái không biết chữ, không hiểu biết đem bán ra nước ngoài lấy tiền đấy mẹ ạ.
         Bà Mỷ: Trời ơi! Nếu con Lầu bị lừa bán đi thì khổ thân nó quá! Biết bao giờ nó mới về được?
 
Cảnh 3
         Mấy hôm sau, vào buổi tối tại nhà ông Páo, lão Thào Cố ở bên xóm Tả Seo và một người lạ mặt đang ngồi uống rượu với ông Páo.
          Lão Cố: (ghé tai ông Páo nói nhỏ) Ông Páo này! Có chuyện hay lắm!
          Ông Páo: Chuyện gì mà hay thế?
          Lão Cố: Ừ thì cứ từ từ để anh này nói cho nghe.
          Ông Páo: (hướng về phía người lạ mặt) Anh nói xem, có chuyện gì mà hay?
         Người lạ mặt: Chắc ông muốn có tiền chứ?
         Ông Páo: Ai chả muốn có tiền! Nhưng ở cái xóm Tả Van này làm được cái gì mà bán ra tiền đâu?
         Người lạ mặt: Không cần phải làm cái gì để bán!
         Ông Páo: Không làm gì để bán thì ai cho tiền?
         Lão Cố: Thì ông cứ nghe đã nào!
         Người lạ mặt: (nói khẽ chỉ đủ ba người nghe thấy) Ông chỉ cần làm một việc nhỏ là sẽ có tiền!
         Ông Páo: Việc nhỏ là việc gì? Tiền của ai cho?
         Người lạ mặt: Ông thấy trưởng xóm bảo mấy hôm nữa mọi người phải đi làm gì không?
         Ông Páo: Trưởng xóm bảo năm ngày nữa mọi người được đi bầu cử gì gì ấy mà.
         Người lạ mặt: Ông chỉ cần không làm theo rồi bảo mọi người trong nhà và cả xóm không làm theo lời trưởng xóm là được!
         Ông Páo: Làm thế sao được! Lâu nay cả nhà ta và cái xóm núi Tả Van này đều làm theo lời trưởng xóm mà!
         Lão Cố: Sao ông dại thế? Làm theo lời trưởng xóm mãi mà trưởng xóm có cho ông tiền của không?
         Ông Páo: Làm gì có tiền, nhà trưởng xóm cũng nghèo mà!
         Lão Cố: (nhìn xung quanh) Ông cứ nghèo mãi thế này mà sống được sao?
         Ông Páo: Tôi...tôi...(trong đầu ông Páo lại vang lên tiếng bọn thằng Dình trong bữa rượu hôm trước ở nhà nó: Ông không biết làm ăn nên mới nghèo mãi thế!)
        Người lạ mặt: Ông bảo được một người không đi bầu cử thì sẽ được trả năm mươi nghìn đồng!
        Ông Páo: Nhưng tôi sợ...(ông nhẩm nhanh: xóm Tả Van này có năm mươi tám hộ, mỗi hộ có tới năm sáu người đi bầu cử. Nhiều người lắm đấy...Nếu bảo được hết mọi người không đi bầu cử thì sẽ được rất nhiều tiền...).
        Lão Cố: Ông sợ gì? Bên xóm Tả Seo tôi đã bảo được nhiều người nghe theo rồi đấy. Chỉ cần qua ngày bầu cử là được tiền ngay thôi!
        Ông Páo: Nhỡ người ta báo cho trưởng xóm biết thì làm thế nào?
        Người lạ mặt: Tôi sẽ đưa cho ông một ít tiền trước. Khi đi bảo ai thì đưa cho họ năm, mười nghìn bảo họ không được nói ra rồi hứa sẽ trả thêm cho họ là được.
        Ông Páo: (chần chừ) Trưởng xóm biết chuyện thì không làm được đâu!
        Lão Cố: Ông đi gặp những người đàn ông ở các nhà bảo với họ cứ làm mọi việc như bình thường. Đến đúng sáng ngày đi bầu cử thì tờ mờ sáng tất cả đi làm tận nương xa, đi chợ thật sớm, sao người ta tìm được?
        (Đúng lúc đó, Pó từ ngoài cửa bước vào)
        : Bố vừa nói chuyện gì thế? Mà bác và chú này ở đâu đến nhà ta thế này? Sao con thấy mọi người vừa nói gì đến tiền, đến bầu cử?
        Ông Páo: Kệ tao! Chuyện người lớn, mày trẻ con biết gì!
        : Bố ơi! Sắp đến ngày bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân rồi! Chúng con là đoàn viên thanh niên nên đã được học nhiều thứ về bầu cử lắm đấy!
        Ông Páo: Mày học là việc của mày! Nói với tao làm gì?
        Pó: Con được học rồi thì phải bảo cho mọi người cùng biết mà đi bầu cử cho đúng chứ!
        Ông Páo: Đừng nói chuyện đó với tao! Tao không đi bầu cử đâu!
        : Sao bố lại làm thế?
        Người lạ mặt: (nhìn trước nhìn sau, ghé tai ông Páo nói nhỏ) Hai hôm nữa ông lên nương, ta gặp nhau ở lều nương nhà ông nhé!
        Ông Páo: Ừ!
       (lão Cố và người lạ mặt đứng dậy, bước ra cửa rồi đi khuất vào bóng tối).
       Pó: (tự hỏi: Bố mình thì thầm với người kia cái chuyện gì thế nhỉ? Phải hỏi rõ xem) Bố nói chuyện gì với chú kia mà cứ thì thầm thế?
        Ông Páo: (trừng mắt) Tao đã bảo là chuyện gì kệ tao! Hỏi gì mà hỏi mãi?
        : Con thấy hai người uống rượu, nói chuyện với bố đều là người lạ, mà nói chuyện cứ thì thầm, mắt nhìn trước nhìn sau như những người xấu nên con mới hỏi bố thôi mà.
        Bà Mỷ: (bước từ trong buồng ra) Con Pó hỏi là đúng rồi! Ông không nghe trưởng xóm nói gì à? Sắp đến ngày bầu cử rồi, nếu thấy có người lạ mặt đến nhà mà nói đến chuyện này chuyện khác không tốt thì phải báo cho trưởng xóm biết.
        Ông Páo: Thì tao có nói chuyện gì không tốt đâu! Toàn nói chuyện tốt cho nhà mình thôi mà!
        Bà Mỷ: Ừ! Nếu toàn chuyện tốt thì không sao.
        Pó: Con sợ bố nghe người ta xui làm những việc xấu thôi!
        Ông Páo: (nổi xung lên giơ tay định tát vào mặt con gái nhưng lại bỏ tay xuống) Tao đã bảo là việc tốt! Không phải là việc xấu! Mẹ con mày có im mồm đi không?
        (quát con gái xong, ông Páo bỏ vào giường nằm, bà Mỷ có vẻ khiếp sợ trước thái độ của chồng bèn dắt tay con gái ra ngoài cửa nói nhỏ)
       Bà Mỷ: Con hãy để ý bố con nhé! Mẹ thấy hai người lúc nãy không phải là người tốt đâu!
       : Vâng!
 
 
Cảnh 4
        Tại nhà trưởng xóm, bà con cả xóm Tả Van tụ họp đông đủ để dự buổi họp xóm cuối cùng trước ngày bầu cử
        Trưởng xóm: Thưa bà con! Hôm nay xóm ta họp một lần nữa để chuẩn bị cho ngày mai bà con đi bầu cử. Bà con còn điều gì chưa rõ xin cứ hỏi tôi. (mọi người im lặng một lúc rồi tiếng xì xào nổi lên, rồi cánh tay của ông Chơ giơ lên xin phát biểu)
        Ông Chơ: Xin hỏi trưởng xóm: Đi bầu cử có được tiền không?
        Trưởng xóm: Tôi đã nói với bà con rồi, mình đi bầu cử là chọn ra những người đủ tài giỏi, có lòng tốt với dân để thay mặt dân làm cán bộ lãnh đạo nhà nước ở trung ương, ở tỉnh, huyện và xã mình. Bà con bầu được đúng người thì mình sẽ được Đảng và Nhà nước quan tâm. Sao bác Chơ lại hỏi thế?
        Ông Chơ: Thì tôi chỉ hỏi thế thôi! Không được tiền thì thôi mà!
       (trong lúc đó, mọi người thì thào với nhau chuyện ông Páo nói hôm trước: Nếu không đi bầu cử thì sẽ được tiền).
        Trưởng xóm: Bà con còn hỏi việc gì nữa không?
        Mấy người: (đồng thanh) Không hỏi gì nữa. Trưởng xóm đã nói kỹ mọi việc rồi!
        Trưởng xóm: Nếu bà con không hỏi gì về việc bầu cử nữa thì tôi xin nhắc lại: Ngày mai, bà con đến lớp học để bỏ phiếu từ bẩy giờ sáng. Mời bà con đến đúng giờ để khai mạc. Xóm ta được lãnh đạo huyện đến dự đấy!
        (trưởng xóm dừng lời, vẻ mặt của bà con háo hức, vui vẻ. Riêng nét mặt ông Páo và mấy người đàn ông thì có vẻ đăm chiêu).
        Trưởng xóm: Bây giờ cuộc họp xin chuyển sang chuyện khác. Thưa bà con! Vừa rồi công an huyện đã thông báo phải ngăn chặn và truy bắt một số kẻ xấu. Những kẻ này đã làm những việc xấu ở xã ta và những nơi khác.
        Pó: Chú ơi! Những kẻ xấu đó đã làm gì hả chú?
        Trưởng xóm: Chúng đã lừa bắt một số đàn bà con gái ít hiểu biết đem bán ra nước ngoài, rồi tung tin xưng vua, đón vua lừa mọi người bỏ làm ruộng, làm nương đi theo chúng. Nhất là ở những nơi xa xôi hẻo lánh như Tả Van này.
        (lúc đó ông Páo tự nhiên chột dạ, không dám nhìn thẳng vào mặt trưởng xóm)
        Pó: Chú ơi! Thế chị Lầu của cháu có phải bị bọn người này lừa đem bán hay không?
        Trưởng xóm: Đúng rồi đấy! Công an huyện đã nắm được hồ sơ của những phụ nữ ở quanh đây bị bọn xấu này lừa bán, trong đó có cả chị Lầu của cháu!
        Bà Mỷ: (sụt sịt khóc) Trời ơi! Con gái ngốc của tôi! Trưởng xóm ơi! Làm sao cứu được con gái của tôi bây giờ!
        Trưởng xóm: Hiện giờ thì chưa thể biết là bao giờ thì cứu được! Công an huyện và tỉnh đang cố gắng. Mà mấy ngày gần đây, chúng còn tuyên truyền người dân không đi bầu cử nữa đấy.
        Pó: Thế công an có biết mặt bọn người xấu này không hả chú?
        Trưởng xóm: (giơ ra hai tấm ảnh) Bà con xem hai cái ảnh này, công an huyện đã đưa cho tôi đấy. Nếu ai thấy người trong ảnh đến xóm Tả Van mình thì phải báo ngay cho tôi biết.
       (mọi người chuyền tay nhau xem kỹ hai tấm ảnh, đến lượt ông Páo nhìn vào một tấm ảnh, mặt ông chợt biến sắc, mồ hôi vã ra. Nhìn thấy bố tái mặt, Pó cầm lấy tấm ảnh trong tay bố rồi nhìn kỹ, miệng lẩm bẩm: Đây là người đã vào nhà mình uống rượu với bố tối hôm nọ mà!)
        Pó: Bố ơi! Đây là cái người lạ đi với một bác vào nhà mình tối hôm nọ phải không?
        Ông Páo: Tao...không...biết?
       (thấy thái độ sợ sệt của ông Páo, trưởng xóm lên tiếng)
        Trưởng xóm: Ông Páo biết những người này phải không?
        Ông Páo: Tôi...tôi chỉ thấy có người giống với người trong cái ảnh kia thôi!
        Ông Chơ: Thấy ông Páo bảo nếu không đi bầu cử thì sẽ có người cho tiền! Có phải là người này hứa cho tiền không?
        Ông Páo: Nó nói... là...là...
        Trưởng xóm: Sao ông ấp úng thế? Có gì cứ nói ra xem nào!
        Ông Páo: Tôi không biết nó là người xấu! Tôi lại tin là nó làm việc tốt cho mình!
        Pó: Con và mẹ đã bảo bố rồi! Phải biết đề phòng bọn người xấu! Bố có chịu nghe đâu!
        Bà Mỷ: Ông lại còn nghe theo bọn người xấu đã hại cả con gái nhà mình nữa à! Trời ơi!
        Trưởng xóm: Được rồi! Mọi người đừng nói nhiều nữa! Để ông Páo nói rõ xem nào!
        Ông Páo: Nó nói là nếu bảo được một người trong xóm không đi bầu cử thì tôi sẽ được năm mươi nghìn đồng! Tôi bị bọn thằng Dình, thằng Dua chê nghèo vì không biết làm ăn. Tôi tức quá, thấy bảo được tiền thì làm theo thôi!
        Trưởng xóm: Những ai trong xóm nghe theo ông Páo bảo không đi bầu cử để được tiền thì giơ tay xem nào?
        (mọi người im lặng, một lúc sau cánh tay ông Chơ giơ lên trước rồi mấy chục người nữa từ từ giơ tay theo)
        Trưởng xóm: Thế sao bà con không nói gì với tôi? Bà con định nghe theo lời ông Páo, nghe theo lời kẻ xấu thật à?
        Ông Chơ: Chúng tôi không báo với trưởng xóm vì mỗi người đã nhận của ông Páo năm nghìn đồng rồi! Tôi chỉ định là mỗi nhà chỉ cho một, hai người đi bầu cử là được rồi. Còn lại thì không đi bầu để kiếm lấy một ít tiền.
        Trưởng xóm: Thế là các ông định chống lại Đảng và Nhà nước rồi đấy!
        Ông Chơ: Sao lại thế? Nhà nào cũng có người đi bầu cử cơ mà! Chỉ vắng vài người thôi, có phải là tất cả đều không đi bầu cử đâu?
        Trưởng xóm: Mỗi người trong xóm mình từ 18 tuổi trở lên đều có quyền được bầu và phải tự giác đi bầu cử. Các ông làm thế là sai, là chống lại chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước rồi!
        Ông Chơ: Thế à! Thế thì tôi sai rồi!
        Trưởng xóm: Ông Páo còn sai nhiều hơn vì nghe theo lời kẻ xấu, lại còn đi bảo mọi người làm sai theo mình nữa! Công an xã mà biết chuyện thì thế nào ông cũng phải lên xã kiểm điểm đấy!
        Ông Páo: Tôi...tôi xin trưởng xóm và mọi người tha tội cho tôi! Bây giờ tôi mới hiểu ra. Chỉ tại ít hiểu biết, tại cái nghèo và lòng tham mà suýt nữa tôi hại mình, hại vợ con, hại cả xóm Tả Van này.
        Trưởng xóm: Ông đã thấy sai rồi thì từ nay ông phải làm sao?
           Ông Páo: Tôi xin hứa từ nay sẽ không bao giờ nghe theo kẻ xấu. Tôi sẽ chịu khó giúp vợ con làm ăn, học theo trưởng xóm trồng ngô giống mới, nuôi nhiều con bò, con dê để bán lấy tiền. Nếu kẻ xấu kia lại đến Tả Van, tôi sẽ báo ngay cho trưởng xóm biết. Nếu tôi làm sai lời thì trưởng xóm cứ bắt tôi nộp lên xã!
        Trưởng xóm: Được rồi! Bà con cả xóm nghe thấy ông Páo nói rồi đấy! Từ nay mọi người nhớ là không được làm theo lời những người lạ mặt, những kẻ xấu! Nếu thấy có chuyện gì khác lạ thì phải báo cho tôi biết ngay!
        Nhiều người cùng đồng thanh: Chúng tôi biết rồi!
        Trưởng xóm: Ngày mai mọi người ra trường học bầu cử sớm đấy nhé!
        Ông Páo: Tôi sẽ gọi mọi người cùng đi sớm, trưởng xóm đừng lo!
        Trưởng xóm: Buổi họp đến đây là xong. Mời bà con nghỉ.
       (mọi người đứng dậy, một vài người còn nói: May quá! Nếu trưởng xóm không biết việc của ông Páo thì mình cũng làm sai theo rồi!)
 
                                                                                    HẠ MÀN
 

Bàn Thị Ba

Tin khác

Chuyện không muốn kể (15/06/2015 18:01)

Giữ đất biên cương (14/05/2015 16:52)

xem tiếp

Nhân vật sự kiện lịch sử

Thơ mới đăng

Văn xuôi mới đăng

Thăm dò ý kiến

Bạn đang tích lũy tài sản gì?
Bất động sản
Tài sản cố định
Tiền gửi ngân hàng
Tiền mặt
Vàng