Thứ năm, Ngày 22 Tháng 10 Năm 2021

NGHIÊN CỨU - LLPB

Gửi Email In trang Lưu
Quản lý tốt để báo chí phát huy tác dụng trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

26/04/2019 15:07

 LTS: Ngày 2 tháng 4 năm 2019, Thủ tướng Chính phủ đã ký phê duyệt Quy hoạch phát triển và quản lý báo chí toàn quốc đến năm 2025. Tạp chí Văn nghệ Hà Giang xin giới thiệu bài viết của Nhà báo Huyền Minh về mục đích, ý nghĩa quản lý báo chí nhằm cung cấp cho bạn đọc rõ hơn một số khái niệm cũng như hình dung về công tác này trong thời kỳ mới.

 Quản lý báo chí ở nước ta

 Báo chí cách mạng Việt Nam với những nỗ lực không ngừng đã thực sự trở thành một phần không thể thiếu của đời sống kinh tế xã hội. Báo chí chính thống - với vai trò chủ yếu là cơ quan ngôn luận của Đảng và Nhà nước, là tiếng nói của Nhân dân - đã đóng góp một phần không nhỏ trong đời sống cũng như công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

 Thời đại đã đặt ra yêu cầu cấp bách là Đảng, Nhà nước phải có chủ trương, cơ chế, chính sách hợp lý, thiết thực để quản lý báo chí. Chính vì lý do đó, hàng loạt nghị quyết, chỉ thị được ban hành nhằm mục đích tăng cường quản lý công tác báo chí, xuất bản. Với sự phát triển không ngừng của "binh chủng" thông tin và truyền thông, hiện nay cả nước đã có gần 850 cơ quan báo và một hãng thông tấn Quốc gia, có trên 650 tạp chí cấp Trung ương và địa phương, các trang thông tin điện tử, gần 70 đài phát thanh truyền hình Trung ương và địa phương… Sự phát triển đó yêu cầu công tác quản lý của Nhà nước về báo chí trở nên cấp thiết, nhất là khi có hiện tượng sự phát triển không đi cùng với nâng cao chất lượng quản lý, khiến cho hoạt động báo chí bộc lộ một số bất cập, xu hướng thương mại hóa tăng cao, việc "câu view, giật tít" tràn lan, nhiều tờ báo chạy theo thị hiếu tầm thường đăng bài ảnh với nội dung thiếu văn hóa, đi ngược lại với thuần phong mỹ tục là thực trạng đã và đang xảy ra.

 Nói đến quản lý nhà nước đối với báo chí là nói đến những hoạt động của bộ máy Nhà nước nhằm đảm bảo cho hoạt động báo chí được ổn định và phù hợp với xu thế phát triển chung của xã hội. Với vai trò là thiết chế trung tâm trong hệ thống chính trị, Nhà nước đại diện cho nhân dân, đảm bảo cho công dân được thực hiện các quyền cơ bản của mình, trong đó có quyền về tự do ngôn luận, tự do báo chí. Nhà nuớc có trách nhiệm điều tiết để đảm bảo báo chí phát triển, đáp ứng các nhu cầu về thông tin của nhân dân, đóng góp vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay, Nhà nước đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc đấu tranh chống các thế lực thù địch lợi dụng chính sách tự do ngôn luận, tự do báo chí để đưa ra các luận điệu sai trái, thực hiện chiến lược “diễn biến hòa bình” gây mất an ninh chính trị và trật tự trong nước.

 Quản lý Nhà nước trong lĩnh vực báo chí cũng như bất kỳ một dạng quản lý xã hội nào khác, là dạng quản lý công vụ quốc gia của bộ máy Nhà nước - là công việc của bộ máy hành pháp. Nó là sự tác động có tổ chức và được điều chỉnh bằng pháp luật, trên cơ sở quyền lực Nhà nước đối với các quá trình xã hội và hoạt động báo chí do các cơ quan có thẩm quyền trong hệ thống hành pháp từ Trung ương đến cơ sở tiến hành để thực hiện chức năng và nhiệm vụ của Nhà nước, phát triển các mối quan hệ xã hội, thỏa mãn nhu cầu tự do báo chí của công dân. 

 Một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý báo chí:

 Thứ nhất, xây dựng quy hoạch phát triển báo chí phù hợp.

 Với phương châm “phát triển đi đôi với quản lý tốt”, Đảng và Nhà nước ta khuyến khích sự phát triển cả về chất và lượng, không chỉ đơn thuần là tăng về mặt số lượng mà còn phải mở rộng quy mô, phạm vi tác động và nâng cao chất lượng thông tin. Việc này đòi hỏi chúng ta phải xây dựng chiến lược phát triển dài lâu cho ngành báo chí nước nhà thông qua việc đánh giá đúng thực trạng và tiềm năng của báo chí Việt Nam.

 Thứ hai, hoàn thiện hệ thống pháp luật về báo chí.

 Chất lượng, hiệu quả quản lý xã hội của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa phụ thuộc rất nhiều vào mức độ hoàn thiện của hệ thống pháp luật. Vì vậy, yêu cầu về một hệ thống văn bản quy phạm pháp luật đồng bộ trong lĩnh vực báo chí. Việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật báo chí hướng vào các nội dung: Cụ thể hoá, chi tiết hoá các điều khoản quy định; xác định rõ trách nhiệm của các chủ thể tham gia hoạt động báo chí; rà soát, bổ sung những vấn đề mới do thực tiễn và sự phát triển của báo chí đặt ra.

 Thứ ba, hoàn thiện chế độ chính sách và đầu tư thích hợp đối với lĩnh vực báo chí.

 Chế độ, chính sách đối với lĩnh vực báo chí là một vấn đề lớn cần được xem xét, giải quyết cả về lý luận và thực tiễn như: Lương, thuế, nhuận bút, chính sách tài trợ, giá, quảng cáo. Nhà nước có kế hoạch khảo sát, nghiên cứu các hình thức hoạt động kinh doanh của các cơ quan báo chí lớn để có chính sách khuyến khích các hình thức kinh doanh phù hợp, tạo nguồn thu, tăng cường cơ sở vật chất đồng thời thực hiện đúng nghĩa vụ với ngân sách Nhà nước.

 Tăng cường đầu tư cho các báo địa phương vùng sâu, khó khăn; có chính sách để tăng cường xuất bản và phát sóng thêm các đài bằng thứ tiếng của các dân tộc thiểu số để chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đến được với đồng bào các dân tộc.

 Thứ tư, tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực quản lý nhà nước về báo chí.

 Sự hợp tác quốc tế về quản lý báo chí phải bảo đảm vừa phát triển quan hệ, nhanh chóng hội nhập vừa bảo đảm chủ quyền, độc lập dân tộc, bình đẳng, các bên cùng có lợi. Trước hết, cần tổ chức thực hiện tốt các văn bản quốc tế quan trọng có liên quan như: Công ước toàn cầu về Luật bản quyền, Công ước Brussels về phân phối các tín hiệu mang chương trình truyền qua vệ tinh, Công ước Berne về bảo hộ các tác phẩm văn học và nghệ thuật... Chủ động xây dựng các kế hoạch khảo sát kinh nghiệm quản lý báo chí ở một số nước trên thế giới; tham gia các hoạt động chống khủng bố, chống tệ nạn xã hội, xoá đói giảm nghèo, vì môi trường sống, vì hoà bình và trực tiếp tham gia vào các tổ chức báo chí khu vực và quốc tế vì các mục đích trên.

 Thứ năm, nâng cao chất lượng và hiệu quả bộ máy quản lý.

 Xây dựng các quy định cụ thể, rõ ràng nhằm điều chỉnh tốt hơn chức năng, nhiệm vụ, cơ chế phối hợp giữa Bộ Thông tin và truyền thông với các bộ, ngành có liên quan. Triển khai áp dụng phương tiện kỹ thuật và công nghệ quản lý hiện đại vào hệ thống quản lý nhà nước về báo chí.

 

Về cán bộ quản lý báo chí, pháp luật cần quy định hệ thống tiêu chuẩn chức danh, tiêu chuẩn nghiệp vụ phù hợp với thực tiễn, bảo đảm công tác chuyên môn của từng đối tượng. Cán bộ quản lý báo chí phải có tri thức báo chí, tri thức về khoa học công nghệ thông tin và quản lý, tri thức pháp luật. Cần có những quy định cụ thể về tuyển dụng cán bộ, sắp xếp và bố trí cán bộ.

 Thứ sáu, tăng cường thanh tra, kiểm tra

 Đây là nhiệm vụ quan trọng của quản lý nhà nước về báo chí vì báo chí có quan hệ trực tiếp tới chính trị. Báo chí không những phản ánh dư luận mà còn tạo ra và hướng dẫn dư luận. Vì vậy, hoạt động này cần diễn ra thường xuyên, nhanh nhạy để kịp thời ngăn chặn, xử lý những vi phạm pháp luật về báo chí.

 Công tác quản lý báo chí đòi hỏi sự góp sức của nhiều cấp, nhiều ngành, của cả cơ quan báo chí và các cơ quan làm nhiệm vụ quản lý báo chí, đặc biệt là vai trò của ngành thông tin và truyền thông. Có làm tốt công tác quản lý báo chí thì các cơ quan báo chí mới phát triển mạnh mẽ, đúng hướng, góp phần để báo chí cách mạng phát triển không ngừng, phục vụ Tổ quốc và nhân dân ngày một tốt hơn.

 

* Bài viết có tham khảo tư liệu từ các nguồn:

 1. Tài liệu bồi dưỡng nâng cao kiến thức quản lý nhà nước về báo chí

+ Chuyên đề: Quản lý nhà nước về báo chí (Lưu Đình Phúc – Cục trưởng Cục Báo chí)

+ Chuyên đề: Hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến hoạt động báo chí.

2.  PGS.TS Lê Thanh Bình, ThS.Phí Thị Thanh Tâm: Quản lý Nhà nước và pháp luật về báo chí (sách chuyên khảo dành cho học viên ngành báo chí truyền thông) - NXB Văn Hóa Thông Tin, 2009.

3.. Nguyễn Vũ Tiến: Vai trò lãnh đạo của Đảng đối với báo chí trong thời kỳ đổi mới. Nxb Chính trị quốc gia, H.2005.

4.. TS. Hoàng Quốc Bảo (cb): Lãnh đạo và quản lý hoạt động báo chí ở Việt Nam hiện nay, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Nxb Chính trị- Hành chính, H.2010.

5. Tác giả Mỹ Bình với bài viết: “Tăng cường công tác quản lý Nhà nước về báo chí” đăng trên Báo điện tử Vietnamplus.vn

Huyền Minh

Tin khác

KHÔNG GIAN VĂN HÓA CẦN THIẾT CHO VIỆC SÁNG TẠO TÁC PHẨM (24/01/2019 18:02)

Nhà sàn - Không gian văn hóa truyền thống của người Tày trắng Quang Bình (25/07/2018 09:15)

Hát cọi là làn điệu dân ca đặc sắc của dân tộc Tày vùng huyện Vị Xuyên (27/03/2018 13:57)

Diện mạo Hà Giang qua các tác phẩm ký văn học (19/01/2017 11:41)

Năm mới, sáng tạo mới (19/01/2017 10:57)

Thơ Việt Nam sau 30 năm đổi mới - Những đóng góp cho văn học đương đại (05/10/2016 11:04)

Đề dẫn hội thảo nâng cao chất lượng giải thưởng Văn học, nghệ thuật Tây Côn Lĩnh tỉnh Hà Giang, giai đoạn 2015-2020 (09/07/2016 07:21)

Nâng cao chất lượng giải thưởng Văn học nghệ thuật Tây Côn Lĩnh tỉnh Hà Giang trong lĩnh vực Văn học dân gian (09/07/2016 07:17)

Văn học dân tộc thiểu số Hà Giang đã khởi sắc nhưng vẫn còn mảng trống (07/07/2016 10:12)

Trách nhiệm nhân cách của người cầm bút sáng tác Văn học nghệ thuật (07/07/2016 10:10)

xem tiếp

Nhân vật sự kiện lịch sử

Thơ mới đăng

Văn xuôi mới đăng

Thăm dò ý kiến

Bạn đang tích lũy tài sản gì?
Bất động sản
Tài sản cố định
Tiền gửi ngân hàng
Tiền mặt
Vàng